Kira artış oranında %25 sınırı

Kira artış oranında %25 sınırı
Kira Hukuku
Şaşıoğlu Hukuk & Danışmanlık

Konut ve çatılı işyerlerinde kiraya veren ile kiracı arasında yaşanan uyuşmazlıklar, geçmişten günümüze kadar hukuk alanında önemli yere sahip olmuştur. Ülkemizde son yıllarda enflasyon ortamının neden olduğu ekonomik dalgalanmalar, kiraya veren ile kiracı arasındaki uyuşmazlıkların sayısını daha da artırmış ve gündemi meşgul etmeye başlamıştır. Özellikle enflasyon nedeniyle kira bedellerinde yüksek artışın yaşanması kiraya veren ile kiracıyı daha fazla karşı karşıya getirmeye başlamıştır.

Devam eden bir kira sözleşmesinde, yenilenen kira döneminde kira bedelinin ne şekilde artırılacağı Türk Borçlar Kanunu’nda düzenlenmiştir. 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 344. maddesinde; yer alan “Tarafların yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedeline ilişkin anlaşmaları, bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla geçerlidir. Bu kural, bir yıldan daha uzun süreli kira sözleşmelerinde de uygulanır.” hükmü düzenlenmiştir[1].

Yasal düzenlemeye göre, taraflar kira sözleşmesinde kira artışına ilişkin özel bir oran belirlememişlerse yenilenen dönemde kira artış oranı 12 aylık TÜFE ortalaması oranını geçemeyecektir. Tüketici fiyat endeksi ya da kısaca TÜFE, tipik bir tüketicinin satın aldığı belirli bir ürün ve hizmet grubunun fiyatlarındaki ortalama değişimleri gösteren bir ölçüttür. Yıllık enflasyon değerindeki değişimi ölçmek için kullanılır.

Ancak, yukarıda da belirtmiş olduğumuz üzere son yıllarda enflasyon oranındaki beklenmedik artış TÜFE oranlarının da olağan olmayan bir hızla artmasına neden olmuş, bu durum yenilenen kira döneminde uygulanacak artış bedellerinin beklenmedik ve kiracı açısından maddi külfet oluşturacak rakamlara ulaşmasına sebep olmuştur.

Bu nedenle, kira artış oranlarına belli bir sınır getirilmesi ve kiraya verenler ile kiracılar arasındaki anlaşmazlıkları hukuki düzenleme ile sonlandırmak amacıyla; yalnızca konut kiralarında geçeli olmak üzere geçici bir düzenleme getirilmiş ve bu yeni düzenleme 11 Haziran 2022 tarih ve 31863 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır[2].

Türk Borçlar Kanunu’na eklenen “Konut kiraları bakımından bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih ilâ 1/7/2023 (bu tarih dâhil) tarihleri arasında yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedeline ilişkin anlaşmalar, bir önceki kira yılına ait kira bedelinin yüzde yirmi beşini geçmemek koşuluyla geçerlidir. Bir önceki kira yılının tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranının yüzde yirmi beşin altında kalması halinde değişim oranı geçerlidir. Bu kural, bir yıldan daha uzun süreli kira sözleşmelerinde de uygulanır. Bu oranları geçecek şekilde yapılan sözleşmeler, fazla miktar yönünden geçersizdir. Bu fıkra hükmü, 344’üncü maddenin ikinci fıkrası uyarınca hâkim tarafından verilecek kararlar bakımından da uygulanır” düzenlemesi ile konut kira sözleşmelerinde yapılacak artış oranının bir önceki yıl kira bedeline göre en fazla %25 oranında artırılabileceği duyurulmuştur.

Söz konusu düzenleme sadece konut kiralarını kapsamakta olup işyerleri kiraları için Türk Borçlar Kanunu’nun 344.maddesindeki düzenleme uygulanmaya devam edecektir. 01.07.2023 tarihinden sonra yeni bir düzenleme getirilmemesi halinde Türk Borçlar Kanunu madde 344 ile hüküm altına alınan bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı uygulanmaya devam edecektir.

[1] https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6098.pdf

[2] https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2022/06/20220611-1.htm

Leave a Reply