FIFA 2027 Transfer Reformu: Futbolcu Sözleşmeleri, Fesih Tazminatları ve Transfer Yasaklarında Yeni Dönem

Futbolcunun yeni bir kulüple anlaşması, önceki kulübünün ödemesi gereken fesih tazminatını azaltacak mı? Kulüpler, sözleşmesinden vazgeçirmek istedikleri futbolcuyu takım antrenmanlarından ayırabilecek mi? Futbolcular, kendi transferleri için ödenen bonservis bedelinden doğrudan pay alabilecek mi? FIFA’nın 1/9/2026 tarihli, 1970 sayılı Genelgesiyle duyurduğu ve bu makale ile hukuki açıdan analiz ettiğimiz düzenlemeler, bu soruların yanıtlarını ve profesyonel futboldaki sözleşmesel risklerin dağılımını önemli ölçüde değiştiriyor. [1]

Paket; Futbolcuların Statüsü ve Transferleri Talimatı’nı (RSTP), FIFA Disiplin Talimatı’nı, FIFA Futbol Mahkemesi Usul Kuralları’nı ve FIFA Yönetişim Düzenlemeleri’ni kapsıyor. Ancak reformu yalnızca futbolcular lehine yeni haklar veya kulüpler aleyhine daha ağır yaptırımlar şeklinde okumak eksik kalır. Mali güvencelerin güçlendirilmesi, kulüplerin sözleşmesel menfaatlerinin korunması ve sportif yaptırımların kademelendirilmesi birlikte ele alınıyor. [1]

Temel uyarı: Düzenlemelerin büyük bölümü 1/1/2027’de yürürlüğe girecek. Her yeni hüküm, bu tarihten sonra açılan her davaya veya gerçekleşen her transfere kendiliğinden uygulanmayacak. [1]

1. Diarra kararından kalıcı düzenlemeye: Reformun kapsamı ve takvimi

Reformun arka planında Avrupa Birliği Adalet Divanının 4/10/2024 tarihli, C-650/22 sayılı Diarra kararı bulunuyor. Divan, incelediği FIFA kurallarının futbolcuların serbest dolaşımını ve kulüpler arasındaki rekabeti sınırlayan sonuçlarını değerlendirdi. Özellikle yeni kulübün mali sorumluluğu, sportif yaptırım riski ve sözleşmesel uyuşmazlık nedeniyle transfer sertifikasının verilmemesi, kararın merkezindeki konular arasındaydı. [2]

FIFA, 1/1/2025’te uygulamaya aldığı geçici çerçevenin ardından futbolcu, kulüp ve lig temsilcileriyle yürüttüğü görüşmeler sonucunda kalıcı düzenlemeleri 10/6/2026’da kabul etti. Dolayısıyla 1970 sayılı Genelge, eylülde ilk kez alınan bir karar değil, daha önce kabul edilen paketin resmî duyurusu niteliğinde. [1] [3]

RSTP m.26 uyarınca genel ölçüt, davanın açıldığı tarih değil, uyuşmazlığa yol açan olayların gerçekleştiği tarih. Sözleşmede önceden kararlaştırılan tazminatı düzenleyen m.17/1 ile futbolcunun bonservis payını düzenleyen m.21bis bakımından sözleşmenin akdedildiği tarih de önem taşıyor. Geçmiş olaylar ve önceki sözleşmeler için ayrı inceleme yapılması gerekiyor. [1]

Örneğin 2026’da gerçekleşen bir fesih nedeniyle 2027’de başvuru yapılması, yeni tazminat sisteminin otomatik olarak uygulanmasını sağlamaz. Benzer şekilde, 2027’de gerçekleşen bir transferde yalnızca transfer tarihine bakılarak futbolcu lehine %5 pay doğduğu söylenemez; ilgili sözleşmelerin tarihleri ve özel geçiş hükmü de değerlendirilmelidir. [1]

2. FIFA’nın kural koyma yönteminde değişim: Sosyal diyalog ve uzlaşma

Yeni RSTP m.1 ve FIFA Yönetişim Düzenlemeleri m.59bis, Profesyonel Futbol için Küresel Sosyal Diyalog Platformunu kurumsallaştırıyor. Platformda futbolcuları FIFPRO, işveren tarafını kulüp ve lig temsilcileri olan EFC ile WLA temsil ediyor; FIFA ise platformu yönetiyor ve başkanlığını yürütüyor. [1]

RSTP değişiklikleri için futbolcu temsilcileri, işveren temsilcileri ve FIFA arasında uzlaşma aranacak. Millî takımlara oyuncu bırakılması ve ilgili takvim konularını içeren Ek 1, bu zorunluluğun dışında tutuluyor. Platformun çalışma alanları transfer düzenlemelerinin yanı sıra ulusal transfer sistemleri, sosyal diyaloğun desteklenmesi, futbolcu refahı ve iş sağlığı-güvenliği standartlarını da kapsıyor. [1]

Uzlaşma oluşmazsa mevcut düzenleme korunuyor. FIFA’nın uzlaşılan sonucu uygulamaması ise statüden doğan yükümlülüklerle açık uyumsuzluk, zorunlu hukuki yükümlülüklerin esaslı ihlali, makul olmayan mali veya operasyonel yükler ya da hukuki riskler gibi metinde belirtilen gerekçelere dayanmalı ve gerekçelendirilmelidir. [1]

Kanaatimizce bu değişikliğin önemi, tek tek hakların ötesinde, o hakların nasıl belirleneceğinde yatıyor. Futbolcuların temsilcileri yalnızca kurallardan etkilenen taraf olmaktan çıkıp gelecekteki düzenlemelerin oluşumuna kurumsal olarak katılıyor. Bununla birlikte uzlaşmayla kabul edilmesi, bir düzenlemenin emredici hukuk kuralları karşısındaki yargısal denetimini ortadan kaldırmaz.

3. Koruma dönemi dört yaş grubuna göre belirlenecek

Koruma dönemi, sözleşmenin ihlal edilmesinin sportif yaptırım sonuçları bakımından belirleyici. Yeni tanımda futbolcunun sözleşmeyi imzaladığı tarihteki yaşı esas alınıyor. [1]

Her grupta önce tamamlanan süre dikkate alınıyor. Sözleşme yenilenirken önceki sözleşmenin süresinin uzatılması hâlinde koruma dönemi yeniden başlıyor. Önceki sistemle karşılaştırıldığında genç futbolcuların koruma dönemi uzarken 32 yaş ve üzerindekilerinki kısalıyor. [1] [4]

Koruma döneminin sona ermesi, sözleşmenin bedelsiz ve sonuçsuz biçimde terk edilebileceği anlamına gelmez. Sportif yaptırımın koşulları ile sözleşmenin ihlalinden doğan tazminat sorumluluğu ayrı konular. Bu nedenle yalnızca yaş ve geçen süre üzerinden fesih kararı verilmesi önemli bir hukuki risk yaratabilir. [1]

4. Futbolcuyu sözleşmeden vazgeçirmeye yönelik baskı açıkça düzenleniyor

RSTP m.14/3, kulüplerin yasaklanan davranışlarını somutlaştırıyor: Tescil veya tescilden çıkarma işlemlerini baskı aracı olarak kullanmak, futbolcuyu kötüye kullanma niteliğinde takım antrenmanlarından ayırmak, pasaportunu alıkoymak ve onu haksız biçimde konutundan çıkarmak. Genelge, bu hükmün mevcut FIFA Futbol Mahkemesi içtihadını yazılı kurala dönüştürdüğünü belirtiyor. [1]

Buradaki ölçüt, futbolcunun her maçta oynatılması veya her teknik tercihin hukuka aykırı sayılması değil. Teknik, sağlıkla ilgili veya disipliner gerekçeler ile futbolcuyu feshe, ücret indirimine yahut haklarından vazgeçmeye zorlayan kötüye kullanma niteliğindeki uygulamalar birbirinden ayrılmalı. “Kadro dışı bırakmak tamamen yasaklandı” şeklinde bir sonuç bu nedenle isabetli olmaz. [1]

Uyuşmazlık açısından uygulamanın gerekçesi, süresi, futbolcuya sağlanan antrenman koşulları ve sözleşme değişikliği talepleriyle bağlantısı birlikte incelenmeli. Kanaatimizce yazışmalar, bireysel antrenman programları ve kulüp bildirimleri, teknik tercih savunması ile sözleşmesel baskı iddiasını ayırmada özellikle önem kazanacak.

5. Fesih tazminatı: Sözleşmenin kalan değeri ve tam zarar yaklaşımı

5.1. Önce sözleşmedeki tazminat hükmüne bakılacak

Yeni m.17/1, tarafların sözleşme ihlalinde ödenecek tazminatı önceden belirlemesine izin veriyor. Bu düzenlemenin mutlaka karşılıklı olması gerekmiyor. Bununla birlikte aşırı yüksek tutarlar ihtiyatlı bir yaklaşımla indirilebilecek; açıkça adaletsiz düzenlemeler ise dikkate alınmayacak. [1]

Yıllık sabit ücreti 150.000 ABD doları veya altında olan futbolcuya ödenecek sözleşmesel tazminatın, istisnai koşullar bulunmadıkça en az sözleşmenin kalan değerini karşılaması gerekiyor. Bu özel güvence, düşük tutarlı bir fesih maddesiyle sözleşmesel ücret korumasının etkisizleştirilmesini sınırlandırıyor. [1]

Hükmün karşılıklı olmak zorunda bulunmaması, her tek taraflı şartın denetimsiz biçimde geçerli olduğu anlamına gelmez. Ayrıca bu düzenleme, FIFA önündeki değerlendirmeyle ilgili; farklı bir yargı merciinde emredici ulusal hukukun etkisi ayrıca ele alınmalı.

5.2. Geçerli bir kararlaştırılmış tutar yoksa zarar hesaplanacak

M.17/2-5 kapsamında futbolcu yönünden kalan sözleşme değeri ve diğer zararlar; kulüp yönünden ise futbolcunun hizmetlerinin değeri, kaybedilen transfer bedeli veya transfer değeri, ikame maliyetleri ve diğer zararlar dikkate alınabilecek. Metin, yalnızca futbolcuyu değil, sözleşmesi ihlal edilen kulübü de koruyor. [1]

Temel kural, her iki taraf bakımından da hükmedilecek tazminatın en az ihlal edilen sözleşmenin kalan değerine eşit olması. Bu değerin altına ancak olağanüstü koşullarda inilebilecek. Kalan değer, bu nedenle her olayda tazminatın üst sınırı olarak okunmamalı. [1]

Özellikle kulüplerin kayıp transfer değeri iddialarında, ileri sürülen rakamla ihlal arasındaki bağın ve zararın dayanaklarının gösterilmesi önem taşıyacak. Bir oyuncuya soyut biçimde yüksek piyasa değeri atfetmek ile belirli bir transfer fırsatının kaybedildiğini ortaya koymak aynı şey değil.

5.3. Yeni kulüpten kazanılan ücret otomatik indirim sebebi olmayacak

Önceki düzenleme, futbolcunun yeni sözleşmesinden aynı dönem için elde edeceği gelirin eski sözleşmenin kalan değerinden düşülmesini öngörüyordu. Yeni sistem, zararı azaltma yükümlülüğünü korurken bu yükümlülüğü kalan sözleşme değerine ilişkin asgari korumaya tabi tutuyor. FIFPRO da değişikliği, yeni iş bulmanın önceki kulübün sorumluluğunu azaltmaması yönüyle açıklıyor. [4] [1] [5]

Örnek: Geçerli bir sözleşmesel tazminat hükmünün, farklı bir toplu iş sözleşmesi düzenlemesinin ve olağanüstü koşulların bulunmadığını varsayalım. Kalan sözleşme değeri 600.000 avro olan futbolcu, yeni kulübünden aynı dönem için 400.000 avro kazanırsa tazminat doğrudan 200.000 avroya indirilemeyecek; 600.000 avroluk kalan değer ilkesi ayrıca uygulanacak. Bu örnek, genel sistemin işleyişini gösteriyor; her dosya için değişmez bir sonuç oluşturmuyor. [1]

5.4. Kötüye kullanmada altı aylık ücrete kadar ek ödeme

M.17/6, kötüye kullanma niteliğindeki davranışlarda futbolcu veya kulüp lehine altı aylık ücrete kadar cezai nitelikte ödeme öngörüyor. Bu ödeme, sırf sözleşme ihlal edildi diye her dosyada otomatik olarak altı aylık ücretin eklenmesi anlamına gelmiyor; kötüye kullanma ve tutarın belirlenmesi ayrıca değerlendirilecek. [1]

Ulusal hukuka uygun şekilde müzakere edilen toplu iş sözleşmeleri, m.17/2-7’deki esaslardan ayrılabilecek. Tazminat hakkının üçüncü kişiye devredilememesi ve yetiştirme tazminatı rejiminin saklı tutulması da metinde korunuyor. Bu hükümler, genel tazminat ilkesinin sözleşme ve toplu iş sözleşmesinden bağımsız okunamayacağını gösteriyor. [1]

6. Sportif yaptırımlar kademeleniyor; karar sonrası tescil yasağı korunuyor

Yeni m.17/10, kulübün koruma dönemi içinde sözleşmeyi ihlal etmesini iki yıllık tekerrür dönemi üzerinden kademeli yaptırımlara bağlıyor. [1]

Sonraki ihlallerde ek yaptırımlar uygulanabilecek. Ağırlaştırıcı koşullarda ise üçüncü veya dördüncü basamaktaki yasaklar doğrudan verilebilecek. Dolayısıyla ilk ihlalde yalnızca uyarıyla karşılaşılacağı düşüncesi doğru değil; para cezası ve ağırlaştırıcı koşul istisnası birlikte dikkate alınmalı. [1]

Bu sistem, FIFA kararına rağmen borcun ödenmemesine bağlanan m.24 mekanizmasını kaldırmıyor. Kararda belirtilen şartlar ve süreler içinde ödeme yapılmaması, kararın kesin ve bağlayıcı hâle gelmesi ve alacaklının talebi üzerine tescil yasağı uygulanabilmesi ayrıca korunuyor. Bu mekanizmada üç tam ve ardışık tescil dönemine kadar yasak öngörülüyor; ödemenin yapılması ve yasağın kaldırılması kendi usulüne tabi. [1]

Vadesi geçmiş borçlara ilişkin m.12bis de ayrıca mevcut. Bu nedenle sözleşme ihlalinin yaptırımı, gecikmiş ödeme nedeniyle uygulanabilecek yaptırım ve kararın yerine getirilmemesinin sonucu aynı başlık altında değerlendirilmemeli. “İlk alacak dosyasında artık transfer yasağı uygulanamaz” çıkarımı hukuken hatalı olur. [1]

Futbolcular bakımından koruma dönemi içindeki ihlale bağlanan dört aylık resmî müsabakalardan men ve ağırlaştırıcı koşullarda altı aylık men sistemi ise esas itibarıyla korunuyor. [1]

7. İhlalden sonraki 45 gün: Yeni kulübün sorumluluğu bakımından kritik karine

Futbolcunun sözleşmesini ihlal ettikten sonraki 45 gün içinde yeni sözleşme imzalaması hâlinde, yeni kulübün futbolcuyu ihlale teşvik ettiği karine olarak kabul edilecek. Yeni kulüp, teşvik etmediğini FIFA Futbol Mahkemesini yeterli derecede ikna edecek şekilde ortaya koyarak bu karineyi çürütebilecek. [1]

M.17/9 uyarınca teşvikin tespit edilmesi, yeni kulübün tazminattan futbolcuyla birlikte müteselsilen sorumlu tutulmasına yol açabilecek. İhlal koruma döneminde gerçekleşmişse yeni kulüp için ayrıca iki tam ve ardışık tescil dönemi yasağı öngörülüyor. Yeni kulübün teşvikine ilişkin bu yaptırım, kulübün kendi sözleşme ihlalleri için getirilen kademeli tablodan ayrı okunmalı. [1]

Burada her fesih değil, futbolcunun sözleşmeyi ihlal etmesi söz konusu. Sözleşmenin süresinin dolması veya haklı nedenle sona erdirilmesi aynı sonuçları doğurmuyor. Buna karşılık 46. günde imzalanan sözleşme de mutlak güvence sağlamaz; özel karine uygulanmasa bile teşvik başka delillerle ortaya konulabilir. [1]

Kanaatimizce transfer görüşmelerinin kronolojisi daha da önemli hâle gelecek. İlk temasın tarihi, temsilci yazışmaları, fesih öncesi verilen taahhütler ve yeni kulübün fesih kararındaki rolü, yalnızca transfer operasyonunun değil hukuki incelemenin de parçası olmalı.

8. 18 yaş altındaki futbolcularla beş yıllık sözleşme: İstisna ve ücret güvenceleri

18 yaşından küçük futbolcular için genel üç yıllık sözleşme sınırı korunuyor. Ancak imzadan önce aynı kulüpte 20 ay veya ardışık iki müsabaka dönemi boyunca —hangisi daha kısaysa— tescilli olan futbolcuyla, ulusal hukuk veya geçerli toplu iş sözleşmesi engeli bulunmadığında beş yıla kadar sözleşme yapılabilecek. [1]

Geçerli toplu iş sözleşmesinde farklı bir düzenleme yoksa kulüp, bir sezonda bu istisna kapsamında üç yılı aşan en fazla beş yeni sözleşme imzalayabilecek. Uzun sözleşme karşılığında sabit ücret bakımından güvenceler getiriliyor: Dördüncü yılda en az %10 artış; üçüncü yılda A takımın en az on resmî maçında gerekli katılım sağlanmışsa buna ilave %20 artış; dördüncü yılda aynı katılım şartı gerçekleşmişse beşinci yılda %20 artış. [1]

Bu hesapta maç katılımı, uzatma süresi dâhil bir tam devre oynama ölçütüyle tanımlanıyor. Yalnızca son dakikalarda oyuna girmek, bu şartı karşılamıyor. [1]

Bu nedenle düzenleme, bütün genç futbolcularla koşulsuz beş yıllık sözleşme yapılabilmesi olarak sunulmamalı. Tescil geçmişi, sezonluk sözleşme sayısı, ücret artışları ve yerel hukuk birlikte kontrol edilmeli. Ücret artışlarının sözleşmede açıkça gösterilmesi, ileride doğabilecek hesap uyuşmazlıklarını azaltacaktır.

9. Futbolcunun kendi bonservisinden pay alması: Yeni m.21bis

9.1. Kimler zorunlu paydan yararlanabilecek?

Taraflar, futbolcunun kendi transfer bedelinden pay almasını sözleşmeyle kararlaştırabilecek. Bunun yanında kalıcı uluslararası transferlerde, transferin gerçekleştiği sezonda eski kulübündeki yıllık brüt sabit ücreti 150.000 avronun altında olan futbolcular için özel bir zorunlu pay rejimi getiriliyor. Eski kulüp, fiilen tahsil ettiği toplam sabit transfer bedelinin %5’ini kural olarak doğrudan futbolcuya ödeyecek. [1]

Bu hak; her futbolcuyu, her transferi, kiralık geçişleri veya değişken bonusları kendiliğinden kapsayan genel bir %5 kuralı değil. Ayrıca yetiştirici kulüplerin dayanışma katkısından ayrı bir hak. Metindeki “150.000 avronun altında” ölçütü nedeniyle, tam 150.000 avro kazanan futbolcu zorunlu pay grubuna dâhil edilmiyor; sözleşmesel pay kararlaştırılması ise ayrı. [1]

9.2. Ücret eşiği yalnızca aylık maaş üzerinden hesaplanmayacak

Yeni 44 numaralı tanıma göre yıllık sabit ücret, vergi ve zorunlu kesintiler öncesindeki brüt tutar. İmza parası sözleşme süresine orantılı dağıtılıyor; sadakat ödemeleri ve diğer dönemsel tek seferlik ödemeler, muaccel oldukları sözleşme yılına yazılıyor. [1]

İki farklı eşik özellikle karıştırılmamalı: M.17/1’deki sözleşmesel tazminat güvencesi 150.000 ABD doları ve altına; m.21bis’teki zorunlu bonservis payı ise 150.000 avronun altına ilişkin. Hem para birimi hem sınıra eşit ücretin durumu farklı. [1] [1]

9.3. Futbolcu payından tamamen vazgeçebilecek mi?

Düzenleme sınırlı kısmi feragate izin veriyor. %5’lik payın, futbolcunun eski kulübündeki son sözleşme yılı sabit ücreti ile toplam sabit transfer bedelinin %2,5’inden yüksek olanını aşan kısmı feragatin konusu olabilecek. Bu sınırı aşan feragat, aşan kısmı yönünden dikkate alınmayacak. [1]

Örnek: Son sözleşme yılı sabit ücreti 100.000 avro, tamamen tahsil edilen sabit bonservisi 4.000.000 avro olan futbolcunun başlangıç payı 200.000 avro. Bonservisin %2,5’i de 100.000 avro olduğundan, 200.000 avroluk payın yalnızca 100.000 avroyu aşan kısmından vazgeçilebilecek. [1]

Ancak aynı ücretle 500.000 avroluk transferde başlangıç payı 25.000 avro olur. Feragat sınırındaki ücret karşılaştırması, bu payı 100.000 avroya yükseltmez; sadece vazgeçilebilecek bir bölüm bırakmaz. Feragat sınırı ile futbolcunun başlangıçtaki alacağı birbirine karıştırılmamalı. [1]

9.4. Tahsilat, istisnalar ve uyuşmazlık mercii

Bonservis taksitlerle tahsil ediliyorsa futbolcuya ödeme de tahsil edilen taksitlerle orantılı yapılacak. Pay, uygulanması gereken vergi, sosyal güvenlik ve diğer zorunlu kesintilere tabi. Ulusal hukuk, düzenlemenin kabulü sırasında yürürlükte olan ilgili yerel düzenlemeler veya geçerli toplu iş sözleşmesiyle yasaklama bulunması; yahut ulusal hukuk veya toplu iş sözleşmesinde benzer pay mekanizması kurulmuş olması, m.21bis kapsamında ayrıca değerlendirilmesi gereken istisnalar. [1]

Yeni m.22/1-f ve m.23/1, farklı federasyonlara bağlı kulüpler arasındaki transferden doğan bu uyuşmazlıkları FIFA’nın ve Futbol Mahkemesi Uyuşmazlık Çözüm Dairesinin yetkisine alıyor. Bu özel yetki bakımından belirleyici olan transferin farklı federasyonlar arasında gerçekleşmesi; futbolcu ile eski kulübün aynı ülkeden olması, tek başına yetkiyi ortadan kaldırmıyor. [1]

10. Vadesi geçmiş borçlarda yıllık %8 standart gecikme faizi

RSTP m.23/5, vadesi geçmiş borçlar veya ödenmemiş ücretler için yıllık %8 standart gecikme faizi öngörüyor. Ancak davacının geçerli bir faiz talebi bulunmalı. Sözleşmede kararlaştırılan faiz oranı saklı; FIFA Futbol Mahkemesi, olayın istisnai koşulları haklı gösteriyorsa daha düşük oran uygulayabilecek. [1]

Bu hüküm, bütün FIFA dosyalarında talep aranmaksızın veya her tür tazminata otomatik %8 uygulanacağı anlamına gelmiyor. Alacağın niteliği, talep sonucu, sözleşmesel faiz ve geçiş hükümleri birlikte ele alınmalı. [1]

Uygulamada ana para, vade ve faiz başlangıcının açık biçimde gösterilmesi önem taşıyor. Birden fazla ödeme kalemi olan sözleşmelerde yalnızca toplam borcun değil, her kalemin muacceliyet tarihinin de düzenli sunulması, talebin açıklığını artıracaktır.

11. Antrenörlerde yeni kazancın mahsubu korunuyor

Ek 2’de antrenörler için de kararlaştırılmış tazminat, aşırı tutarın indirilmesi, açık adaletsizliğin denetimi ve zarar hesabı yeniden düzenleniyor. Ancak futbolcular için getirilen kalan değer koruması, antrenörlere aynı biçimde taşınmıyor. [1]

Geçerli bir kararlaştırılmış tazminat bulunmayan durumda, antrenör yeni sözleşme imzalamamışsa kural olarak eski sözleşmenin kalan değeri esas alınıyor. Karar tarihine kadar yeni sözleşme imzalamışsa, çakışan dönem için yeni sözleşmenin değeri kalan değerden düşülüyor. Ödenmemiş alacaklara bağlı erken fesihte üç aylık ek tazminat, ağır koşullarda altı aya kadar artış söz konusu olabiliyor; bu hesaplama rejiminde toplam tazminat kalan sözleşme değerini aşamıyor. [1]

Kulüp veya federasyon lehine tazminatta ise antrenörün hizmetlerinin değeri ve diğer zararlar değerlendiriliyor. Geçerli toplu iş sözleşmelerinin farklı düzenlemeleri saklı. Dolayısıyla “Futbolcu ve teknik direktörlerin yeni gelirleri artık tazminattan düşülmeyecek” genellemesi doğru değil. [1]

12. Kadın futbolcuların gebelik ve aile izni korumaları yeni sisteme uyarlanıyor

M.18quater’de gebelik, doğum, evlat edinme ve aile izniyle bağlantılı korumalar, yeni m.17 ile uyumlaştırılıyor. Bu nedenlerle gerçekleştirilen haksız fesihte tazminatın yanında altı aylık ücret tutarında cezai ödeme öngörülüyor. Bu özel hükümdeki altı aylık ödeme, genel kötüye kullanma hükmündeki “altı aya kadar” ifadesinden ayrılıyor; geçerli toplu iş sözleşmelerinin farklı düzenlemeleri ayrıca saklı tutuluyor. [1]

Kulüp bakımından iki tam ve ardışık tescil dönemi boyunca yeni kadın futbolcu tescil yasağı uygulanması, ayrıca para cezasının eklenebilmesi düzenleniyor. Gebelik veya ilgili izin dönemindeki fesih için öngörülen karine de önemini koruyor. [1]

Bu korumaların tamamı ilk kez 1970 sayılı Genelgeyle getirilmiş değil. Yazılı düzenlemelerde zaten mevcut olan koruma sistemi yeni tazminat çerçevesine uyarlanıyor. Benzer şekilde, önceki metinde bulunan adet döngüsüne ilişkin sağlık ve köprü transfer hükümleri de sırf 2027 sürümünde yer aldığı için yeni reform başlığı olarak sunulmamalı. [4] [1]

13. Uluslararası Transfer Sertifikası: Beş gün, acil durumda bir iş günü

Ek 3 m.11 uyarınca eski federasyonun Uluslararası Transfer Sertifikasını (ITC) iletmesi için beş takvim günü öngörülüyor. Önceki metinde bu süre 72 saatti. Bu nedenle genel sürenin kısaltıldığı değil, uzatıldığı görülüyor. Süresinde yanıt verilmezse yeni federasyonun tescil yapabilmesi korunuyor. [1] [4]

Buna karşılık futbolcunun telafisi mümkün olmayan zarara uğramasını önlemek için gerekli olduğunda FIFA, istisnai olarak ITC talebinin alınmasından itibaren bir iş günü içinde yeni kulübe tescile izin verebilecek. Eski kulübün mali taleplerini saklı tuttuğunun bildirilmesi, tescili engellemeyecek ve sözleşmesel uyuşmazlığın sonucunu belirlemeyecek. [1]

Ek 3 m.14’te de önceki federasyonun ITC talebini reddetmesi ve yeni federasyonun bu ret işlemine itiraz etmesine ilişkin teknik “validation exception” başlığı çıkarılıyor. Bununla birlikte küçüklerin transferi, tescil yasağı, kiralık oyuncu sınırları ve transfer dönemi gibi diğer kontrol alanları devam ediyor. [1] [4]

Tescile izin verilmesi, feshe hukuki onay verilmesi anlamına gelmiyor. Oyuncunun çalışmaya devam edebilmesi ile eski kulübün tazminat iddiası farklı süreçler. Transfer planlamasında bu iki konu ayrı risk başlıkları olarak izlenmeli. [1]

14. Ulusal kurul kararlarının uygulanmaması: 60 gün sonra FIFA’nın icra yetkisi

FIFA Disiplin Talimatı m.21/6-7, FIFA tarafından tanınmış bir ulusal uyuşmazlık çözüm kurulunun (NDRC) kesin ve bağlayıcı kararının ilgili federasyon tarafından 60 gün içinde uygulanmaması durumunda, FIFA Disiplin Komitesinin kararın icrası bakımından kendiliğinden yetkili hâle gelmesini düzenliyor. Hüküm, kulüpler ve gerçek kişiler aleyhindeki mali veya mali olmayan kararları kapsıyor. [1]

Otomatik olan, belirli bir cezanın verilmesi değil, FIFA’nın icra yetkisinin doğması. Bu mekanizma, ulusal uyuşmazlığın esasının FIFA tarafından yeniden görülmesi anlamına da gelmiyor. Tanınmış kurul, kesin ve bağlayıcı karar ve federasyonun uygulamaması şartları birbirinden ayrı incelenmeli. [1]

Türkiye açısından yalnızca kurulun UÇK adını taşıması yeterli kabul edilemez; ilgili kurulun FIFA’nın tanıma esasları kapsamında tanınmış olup olmadığı ve tanımanın kapsamı kontrol edilmelidir. Genelgeye dayanarak bütün TFF kararlarının 60 gün sonra FIFA tarafından icra edileceğini söylemek mümkün değil. Ayrıca icra yetkisinin bulunması ile borcun fiilen tahsil edilebilmesi farklı meseleler. [1]

15. Uygulanacak hukuk ve Ukrayna savaşı nedeniyle geçici kurallar

Futbol Mahkemesi Usul Kuralları m.3, öncelikle FIFA düzenlemelerinin, tamamlayıcı olarak İsviçre hukukunun uygulanacağını açıkça belirtiyor. Önceki metin ulusal düzeydeki düzenlemelerin, kanunların ve toplu iş sözleşmelerinin dikkate alınmasına vurgu yapıyordu. [1] [6]

Yeni ifade, FIFA dosyalarında hukuki gerekçelerin kuruluşunu etkileyebilir. Ancak RSTP’nin farklı maddelerinde ulusal hukuk ve toplu iş sözleşmeleri için bırakılan alanlar ortadan kalkmış değil. “Türk hukuku artık hiçbir koşulda dikkate alınmayacak” sonucuna varılması bu nedenle isabetli olmaz. FIFA önündeki uyuşmazlık, ulusal yargı yolu ve emredici hukuk denetimi birbirinden ayrılmalı. [1] [1]

Ukrayna savaşı nedeniyle uygulanan Ek 7’nin süresi ise 30/6/2027’ye uzatılıyor. Genelge, bu başlıkta esasa ilişkin yeni bir sistem kurulmadığını, süre uzatımı yapıldığını belirtiyor. Dolayısıyla ekin kişi ve sözleşme bakımından mevcut kapsamı dışında kalan herkes için yeni bir serbest fesih hakkı doğduğu söylenemez. [1]

16. Türkiye’deki uygulama bakımından sonuç: Sözleşme, fesih ve tahsilat ayrı incelenmeli

RSTP, aynı federasyona bağlı kulüpler arasındaki transferleri ulusal düzenlemelerle ilişkilendiriyor; bazı hükümleri aynen ulusal metne aktarma zorunluluğu getirirken sözleşmesel istikrar bakımından dikkate alınması gereken ilkeleri ayrıca belirliyor. Bu nedenle FIFA’nın bütün maddelerinin, ulusal talimatlar ve emredici hukuk değerlendirilmeden Türkiye’deki her uyuşmazlığa aynı biçimde uygulanacağı varsayılmamalı. [1]

Sözleşme hazırlanırken, futbolcunun yaşı, tescil geçmişi, yıllık sabit ücretinin bileşenleri, kararlaştırılmış tazminat ve varsa bonservis payı birlikte ele alınmalı. Aynı ücret paketinin imza parası veya sadakat ödemesi gibi farklı kalemlere ayrılması, eşik incelemesini gereksiz hâle getirmiyor.

Fesih değerlendirilirken, haklı neden, koruma dönemi, kötüye kullanma iddiası ve yeni kulüple temasların zamanlaması birbirinden ayrılmalı. Futbolcunun tescil edilebilmesi, tazminat veya teşvik sorumluluğu bakımından tek başına güvence oluşturmuyor.

Alacak takibinde ise uygulanacak sürüm, faiz talebi, yetkili merci, kararın kesinleşmesi ve icra mekanizmasının koşulları belirlenmeli. Kademeli sözleşme ihlali yaptırımlarıyla kararın ödenmemesine bağlanan yasakların karıştırılması, tahsilat stratejisinde yanlış sonuçlara yol açabilir.

Kanaatimizce 1970 sayılı Genelgenin ortaya koyduğu temel değişim, futbolcunun mali haklarının güçlendirilmesiyle sözleşmesel istikrarın yeniden dengelenmesi. Reform, futbolcuya yeni güvenceler sağlarken sözleşmeyi ihlal eden futbolcu ve ihlale teşvik eden yeni kulüp için de ciddi sorumluluklar öngörüyor. Dolayısıyla doğru soru yalnızca “Kim kazandı?” değil; “Hangi hüküm, hangi sözleşmeye, hangi tarihte ve hangi koşullarla uygulanacak?” olmalı.

Bu yazı, 7/9/2026 itibarıyla yayımlanan resmî metinler esas alınarak hazırlanmış genel bir hukuki inceleme. Örnekler açıklama amaçlı varsayımlara dayanıyor. Somut uyuşmazlıklarda sözleşme, olay tarihleri, uygulanacak hukuk ve ilgili yargılama/uygulama kuralları birlikte değerlendirilmeli.

Kaynaklar

[1] FIFA, 1/9/2026 tarihli 1970 sayılı Genelge ve ekleri: RSTP (Ocak 2027), FIFA Disiplin Talimatı (Ocak 2027), Futbol Mahkemesi Usul Kuralları (Ocak 2027), FIFA Yönetişim Düzenlemeleri (Temmuz 2026).

[2] Avrupa Birliği Adalet Divanı, C-650/22 sayılı FIFA/Diarra kararına ilişkin 4/10/2024 tarihli, 172/24 sayılı resmî basın açıklaması.

[3] FIFA, yeni küresel transfer çerçevesinin kabulüne ilişkin 10/6/2026 tarihli resmî duyuru.

[4] FIFA, Regulations on the Status and Transfer of Players, geçici düzenlemeleri içeren Temmuz 2025 sürümü. Önceki hükümlerle karşılaştırma için.

[5] FIFPRO, What the FIFPRO and FIFA agreement means for players, 10/6/2026. Düzenlemenin futbolcu tarafındaki açıklaması; bağlayıcı madde metninin yerine kullanılmamıştır.

[6] FIFA, Procedural Rules Governing the Football Tribunal, Ocak 2026 sürümü, m.3. Önceki uygulanacak hukuk hükmüyle karşılaştırma için.